Η Αριστοκρατική σκέψη του Ιωάννη Συκουτρή

sikourtis

O Iωάννης Συκουτρής (1901-1937), ήταν διακεκριμένος Έλληνας φιλόλογος ο οποίος πρόβαλε την πατριδολατρεία, την αγωνιστικότητα και την πειθαρχημένη ελευθερία απέναντι στις υλιστικές θεωρίες, τον παθητικό τρόπο ζωής και την ανευθυνότητα.

Την ουσιαστική μελέτη και γνώση απέναντι στη δημοσιογραφίστικη παρουσίαση των θεμάτων. Την πάλη απέναντι στην άρνηση και την αναρχία αλλά και στο συντηρητισμό ο οποίος εκφράζεται πολλές φορές ως αδράνεια σκέψεως. Διετήρησε φυσικά τις αποστάσεις του από τον κομματισμό και την καιροσκοπία. Εξ άλλου όπως ο ίδιος έλεγε «τα εκπαιδευτικά μας χάλια δεν οφείλονται εις την γραμματικήν και το συντακτικόν, αλλ’ εις την οκνηρίαν και ασυνειδησίαν των ανθρώπων και τον κομματισμόν – είτε πολιτικός είτε γλωσσικός είναι αυτός».

Η Αριστοκρατική σκέψη του Συκουτρή ακολουθεί τα βήματα του Πλάτωνα. Πρεσβεύει την πρωτοπορία του πνεύματος – που εξασφαλίζει την αιώνια νεότητα της ζωής – απέναντι σε όλες τις αξίες της ζωής. Και την διακυβέρνηση από τους πνευματικά αρίστους της φυλής.

«Όλος ο ελληνικός πολιτισμός ακόμα και ο πολιτισμός της Αθηναϊκής δημοκρατίας, είναι δημιούργημα αριστοκρατικό», λέγει ο Συκουτρής. Έννοιες όπως ιεραρχία, αγώνας, ισχυρή και ηθική προσωπικότητα, αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα στο όλο μήνυμα του Συκουτρή απέναντι στις παρακμιακές θεωρίες, την ανευθυνότητα της μάζας, την εκβιομηχάνιση των πνευματικών αξιών και το νεοπλουτισμό.

Για την Ελευθερία, σημειώνει ο Συκουτρής ότι είναι η κυρία ιδιότης μιας προσωπικότητος. Η δε Ελευθερία της σκέψεως πρέπει να συμβαδίζει με την ψυχική υγεία του έθνους ειδάλλως καταλήγει στην ασυδοσία, την ανευθυνότητα και τη δημοκοπία. Επισημαίνει επίσης τον κίνδυνο αναπτύξεως μίας νέας τυραννίας, της τυραννίας των ανευθύνων. «Μας κυριαρχούν σήμερον οι ανεύθυνοι, οι δημοσιογράφοι, οι σαλτιμπάγκοι του κοινοβουλευτισμού. Και το χειρότερον: μας κυριαρχούν και ταυτοχρόνως μας κοροϊδεύουν, αφού τυραννούν εν ονόματι των λαϊκών ελευθεριών».

Ο μεγάλος στοχαστής έγραψε: «Εν τω μεταξύ η διαφοροποίησις κατά έθνη αποτελεί την αρίστην και γονιμωτέραν από τας μορφάς διαφοροποιήσεως που μας προσφέρει η ιστορία. Όχι μόνον διότι είναι η παλαιοτέρα – εις κάθε έθνος από την στιγμήν που εισέρχεται εις την ιστορίαν υπάρχει κατά το μάλλον ή ήττον διαυγής (αδιάφορον αν δεν είναι πάντοτε νομικώς ή πολιτειολογικώς διατυπωμένη) η συνείδησις της εθνικής ενότητος. Αλλά και διότι στηρίζεται εις μονίμους και ζωτικούς παράγοντας (την γην, την φυλήν, το κλίμα, την γλώσσαν, τας παραδόσεις, τα έθιμα κλπ), περιλαμβάνει επομένως στοιχεία φυσιολογικά, ψυχολογικά, οικονομικά και μαζί πνευματικάς και ηθικάς αξίας.

Μα οδηγεί εις τους πολέμους θα μου πείτε. Αγαπητέ μου, ας μη μας τρομάζουν αι λέξεις, και μ’ αισθηματολογίας δεν διαπλάσσονται ποτέ οι λαοί. Σκληρός και άγριος ειν’ ο πόλεμος – εγνώρισα εις τον εαυτόν μου και το άμεσον περιβάλλον μου την σκληρότητα. Αλλά ο πόλεμος δεν είναι θεσμός κοινωνικός. Θεσμός είναι οι διάφοροι τρόποι του πολέμου. Ο ίδιος ο πόλεμος είναι μία μοίρα του ανθρώπου, να έτσι όπως ο θάνατος, τα γηρατειά, το κλειστόν εγώ, ο έρως – και όλα αυτά είναι σκληρά. Ως τώρα δεν έχει ευρεθή άλλη μορφή ομαδικής αυτοθυσίας. Είναι η μόνη περίπτωσις που ένας λαός ολόκληρος (όχι το άτομον ή ωρισμέναι μικραί ομάδες) αποδεικνύει, εμπράκτως και με θυσίας αληθινάς την πίστιν του, ότι υπάρχουν αξίαι που στέκονται πολύ υψηλότερα από την πρωταρχικήν και άμεσον αξίαν: την ζωή».

Advertisements